شماره: 36
1400/04/06
تاثیر انبارش و پاکسازی گیاه در کیفیت دمنوش‌های گیاهی
تاثیر انبارش و پاکسازی گیاه در کیفیت دمنوش‌های گیاهی

یکی از وجوه تمایز در دمنوش‌های گیاهی تولید شده توسط شرکت مهرگیاه وجود مرحله سورت دستی پس از پاکسازی ماشینی گیاهان است. در این مرحله تمامی گیاهان با صرف نفرساعت بسیار زیاد مجدد به صورت دستی پاکسازی می‌شوند تا گیاه استفاده شده در محصولات نهایی عاری از انوع ضایعات و ناخالصی باشد.

تاثیر انبارش و پاکسازی گیاه در کیفیت دمنوش‌های گیاهی

برداشتی با کیفیت از دامن طبیعت!

 

در مقالات قبلی به تاثیر شرایط برداشت گیاه در کیفیت دمنوش اشاره کردیم اما یکی از مسائل مهم در تولید دمنوش‌های گیاهی با کیفیت بالا، پس از انتخاب اقلیم و کنترل کیفیت مراحل کشت و برداشت گیاهان دارویی، شیوه صحیح انبارش و نگهداری مواد اولیه تهیه شده است. نگهداری مواد اولیه دمنوش‌های گیاهی باید در شرایط ویژه از نظر دما، رطوبت و نور انجام شود زیرا استاندارد نبودن هریک از این عوامل می‌تواند منجر به فساد، رشد سریع باکتری‌‌ها و قارچ‌ها و کاهش مواد موثره موجود در گیاه ‌شود.

 

برداشت دوم: انبارش و پاکسازی گیاهان

 

شرایط محیطی انبار گیاهان دارویی

اولین نکته برای تولید دمنوش با کیفیت ایجاد فضای مناسب نگهداری گیاهان دارویی است که باید به آن توجه کرد. انبار مخصوص نگهداری گیاهان دارویی باید تمیز و ضدعفونی و عاری از هرگونه باکتری و آلودگی باشد تا گیاهان در معرض آلودگی قرار نگیرند.

   شرایط محیطی : 1 - رطوبت

رطوبت حتی در مدت زمان اندک نیز برای گیاهان دارویی مجاز نبوده و برکیفیت آنها تاثیر منفی دارد زیرا اجزای گیاهان خشک نیز در مدت کوتاهی قادر به جذب رطوبت از محیط اطراف خود هستند. نکته مهم درمورد گیاهان دارویی این است که پس از انجام فرایند خشک‌کردن گیاه، با وجود ظاهر خشک، هنوز مقداری رطوبت در بخش‌هایی مانند ساقه‌ها و رگ‌برگ‌ها باقی می‌ماند که درصورت عدم دقت در شرایط انبارکردن باعث فاسد شدن گیاه می‌شود.

همچنین رطوبت می‌تواند باعث فعال شدن آنزیم‌ها و رشد سریع قارچ در گیاهان شود. و فضا را برای ایجاد، رشد و تخمگذاری حشرات موذی فراهم کند.

علاوه بر موارد ذکر شده، قرار گرفتن گیاهان در محیط مرطوب باعث افزایش وزن آنها وکم شدن مواد موثره و خواص موجود در آنها می‌شود.

   شرایط محیطی : 2- نور

قرار گرفتن گیاهان دارویی در معرض نور غیر استاندارد نیز باعث تغییر رنگ و کاهش مواد موثره آنها می‌شود. اکسیژن موجود در هوا نیز در طولانی مدت سبب اکسید شدن مواد موثره گیاه می‌شود. به همین دلیل گیاهان پس از ورود به انبار می‌باست در مدت زمان کوتاهی پاکسازی شده و به منظور جلوگیری از قرار گرفتن در معرض نور و اکسیژن، در کیسه‌های متالایز بسته‌بندی و انبار شوند.

   شرایط محیطی : 3- دما

علاوه بر موارد ذکر شده دمای هوای محل نگهداری گیاهان نیز از اهمیت بسیاری برخوردار است و این دما در بهترین شرایط کمی بالاتر از حرارت نقطه انجماد است ولی اکثر موارد رعایت این امر امکان‌پذیر نیست از این رو این دما باید تا حد امکان پایین باشد.

انبار مهرگیاه

نگهداری گیاهان در کنار یکدیگر

در انبارش گیاهان دارویی باید به مجاورت گیاهان با یکدیگر نیز توجه ویژه داشت. واکنش مواد موجود در برخی از گیاهان با یکدیگر می‌تواند موجب ایجاد مواد زیان‌آور و مسمویت‌زا شود.

همچنین از انبار کردن گیاهان دارویی با بوی تند در کنار سایر گیاهان باید پرهیز کرد.

 

حمل و نقل گیاهان دارویی

حمل و نقل و جابجایی مواد گیاهی برداشت شده برای تولید دمنوش تأثیر بسیار زیادی بر کیفیت دمنوش حاصل از آن دارد. بهترین روش برای حفظ کیفیت مواد برداشت شده، خشک کردن سریع است که این روش فقط در محل مزرعه می‌تواند انجام گیرد.

طول مدت حمل و نقل مواد گیاهی باید کمتر از ۳ ساعت باشد. البته کاهش کیفیت مواد گیاهی به رطوبت آن‌ها و دمای هوا بستگی دارد. اگر دمای هوا و محتوای رطوبتی مواد گیاهی بالاتر باشد، مدت زمان حمل و نقل باید کمتر شود.

 

پاکسازی گیاهان دارویی

جداسازی و حذف قسمت‌های نامطلوب گیاه یکی از مهمترین مراحل تولید دمنوش‌های گیاهی است که امروزه در اکثر خطوط تولید بیشتر به صورت ماشینی انجام می‌شود اما هنوز هم بازرسی و سورت دستی گیاهان پس از پاکسازی توسط ماشین‌آلات پیشرفته، تاثیر بسزایی بر دقت و کیفیت محصول نهایی خواهد داشت.

پاکسازی و درجه‌بندی ماشینی اغلب براساس اختلاف در برخی از ویژگی‌های گیاهان مانند ابعاد و اندازه، مقاومت در برابر جریان هوا، شکل و نسبت طول به عرض، ضریب اصطکاک، مقاومت به لغزندگی، چگالی، خصوصیات الکتریکی و رنگ انجام می‌شود.

در این شرایط اگر ویژگی‌های اجزای نامطلوب و مطلوب تفاوت داشته باشد عمل جداسازی با موفقیت انجام می‌شود. البته نتیجه نهایی به کیفیت ماشین‌آلات و روش مورد استفاده نیز بستگی دارد. اما درصورت همپوشانی در ویژگی‌های قسمت‌های نامطلوب و مطلوب گیاه حتی درصورت استفاده از بهترین ماشین‌آلات و روش‌ها، پاکسازی دقیق و کاملی انجام نخواهد شد. در این صورت باید انتخاب کنیم که محصول نهایی شامل درصدی ناخالصی باشد یا با پذیرش افزایش هزینه‌های تولید، جداسازی دستی را نیز به فرایند کار اضافه کنیم.

یکی از وجوه تمایز در دمنوش‌های گیاهی تولید شده توسط شرکت مهرگیاه وجود مرحله سورت دستی پس از پاکسازی ماشینی گیاهان است. در این مرحله تمامی گیاهان با صرف نفرساعت بسیار زیاد مجدد به صورت دستی پاکسازی می‌شوند تا گیاه استفاده شده در محصولات نهایی عاری از انوع ضایعات و ناخالصی باشد.

 

حق انتشار محفوظ است ©